AIMATA … AIMATA!!!
Το αίμα, τόσο ρομαντικό, όσο το χρώμα του. Χαρακτηρίζει ράτσες ανθρώπων – βλέπε γαλαζοαίματους – τραγουδήθηκε από πολλούς τροβαδούρους, με στίχους σκληρούς κάποιες φορές “μια στάλα αίμα στο μπουφάν σου, πλάι στα χίλια κυβικά σου” και ταυτόχρονα τρομακτικό στην θέα του που μπορεί σε κάποιους να ακόμα και λιποθυμία να προκαλέσει. Όποια συναισθήματα και να προκαλεί πάντως, το σίγουρο είναι ότι η παρουσία του στον ανθρώπινο οργανισμό είναι ζωτικής σημασίας.
Αίμα είναι το υγρό που κυκλοφορεί στο αγγειακό σύστημα των ανθρώπων – και των ζώων. Η κυκλοφορία του διαμέσου της καρδιάς, των αρτηριών, των φλεβών και των τριχοειδών αγγείων επιτελεί διάφορες λειτουργίες όπως η μεταφορά θρεπτικών ουσιών, ορμονών, βιταμινών, θερμότητας και οξυγόνου στους ιστούς και την απομάκρυνση άχρηστων ουσιών που παράγονται κατά τον μεταβολισμό και του διοξειδίου του άνθρακα. Επιπρόσθετα, παρέχει άμυνα κατά των λοιμώξεων μέσω της δράσης των λευκών αιμοσφαιρίων και των αντισωμάτων. Το αίμα αποτελεί έναν εξαιρετικά εξειδικευμένο κυκλοφορούντα ιστό, ο οποίος αποτελείται από διάφορους τύπους κυττάρων που συγκρατούνται μέσα σε ένα υγρό μέσο που ονομάζεται πλάσμα. Οι κατηγορίες κυττάρων του αίματος είναι 3: A-Ερυθροκύτταρα ή ερυθρά αιμοσφαίρια, Β-Λευκοκύτταρα ή λευκά αιμοσφαίρια, τα οποία αποτελούν την άμυνα του σώματος απέναντι σε μικροοργανισμούς που εισβάλλουν σε αυτό, Γ-Αιμοπετάλια, τα οποία σχηματίζουν θρόμβους, με τη βοήθεια παραγόντων πήξης στο πλάσμα, ενώ και οι τρεις αυτές κατηγορίες εναιωρούνται μέσα στο πλάσμα. Το πλάσμα είναι ένα υποκίτρινο υγρό που είναι το κύριο συστατικό του αίματος και αποτελεί το 55% του όγκου του.
Τα Αιμοπετάλια σχηματίζουν θρόμβους, με τη βοήθεια παραγόντων πήξης στο πλάσμα, ώστε να αποφεύγουμε τις αιμορραγίες.
Τα ερυθροκύτταρα
Τα ερυθροκύτταρα αποτελούν το 38% με 48% του πλήρους αίματος και περίπου το 99% των κυττάρων του αίματος. Είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά οξυγόνου από τους πνεύμονες προς όλους τους ιστούς του ανθρώπινου σώματος, όπου το οξυγόνο ανταλλάσσεται με διοξείδιο του άνθρακα που το μεταφέρουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Παράγουν μεγάλες ποσότητες μιας πρωτεΐνης γνωστής ως αιμοσφαιρίνη, η οποία είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά οξυγόνου.
Η αιμοσφαιρίνη αποτελεί πρωτεϊνική ένωση του αίματος. Σχηματίζεται από δύο ζεύγη διαφορετικών πρωτεϊνικών αλυσίδων και τέσσερις προσθετικές ομάδες, οι οποίες ονομάζονται αίμη. Καθοριστικό ρόλο παίζει η παρουσία σιδήρου σε αυτές τις προσθετικές ομάδες, ο οποίος έχει υψηλότατη τάση σύνδεσης με το οξυγόνο και χαμηλότερη με το διοξείδιο του άνθρακα.
Όπως ισχύει για όλα τα κύτταρα, έτσι και για τα ερυθροκύτταρα, η παραγωγή τους απαιτεί κάποια θρεπτικά συστατικά όπως αμινοξέα, λιπίδια και υδατάνθρακες, αλλά και ορισμένους παράγοντες όπως το φυλλικό οξύ και η βιταμίνη Β12.
Τα ερυθροκύτταρα είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά οξυγόνου από τους πνεύμονες προς όλους τους ιστούς του ανθρώπινου σώματος.
Φυλλικό οξύ. Η βιταμίνη αυτή ανήκει στις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, είναι απαραίτητη για το σχηματισμό του DNA (κυτταρική διαίρεση), δηλαδή για το φυσιολογικό πολλαπλασιασμό των κυττάρων. Όταν αυτή η βιταμίνη δεν βρίσκεται σε επαρκείς ποσότητες, διαταράσσεται η διαίρεση των κυττάρων και στην προκειμένη περίπτωση παράγονται λιγότερα ερυθροκύτταρα. Στα αίτια έλλειψης φυλλικού οξέος συμπεριλαμβάνονται η κύηση, καθώς και η κατάχρηση οινοπνεύματος και ναρκωτικών.
Βιταμίνη B12. Άλλη βιταμίνη απαραίτητη για την παραγωγή φυσιολογικού αριθμού ερυθροκυττάρων είναι η βιταμίνη Β12 που προαπαιτείται για να δράσει το φυλλικό οξύ. Η ανεπάρκεια τόσο της Β12 όσο και του φυλλικού οξέος προκαλεί μεγαλοβλαστική αναιμία.
Ο Σίδηρος είναι το στοιχείο πάνω στο οποίο δεσμεύεται το οξυγόνο ώστε να μεταφερθεί. Το 50% του συνολικού σιδήρου του σώματος βρίσκεται στην αιμοσφαιρίνη, το 25% σε πρωτεΐνες που περιέχουν αίμη και το υπόλοιπο 25% στη φερριτίνη, που αποτελεί την αποθηκευμένη του μορφή και βρίσκεται στο συκώτι.
Αναιμία Αναιμία είναι η μείωση του αριθμού ερυθροκυττάρων, ή η μείωση της συγκέντρωσης αιμοσφαιρίνης ανά ερυθροκύτταρο, ή ο συνδυασμός και των δύο.
Κύριες αιτίες αναιμίας:
-Διατροφική ανεπάρκεια σιδήρου (σιδηροπενική αναιμία που αποτελεί και την συνήθη αιτία), βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος.
-Ανεπάρκεια μυελού των οστών.
-Απώλεια αίματος (αιμορραγία) που οδηγεί σε ανεπάρκεια σιδήρου.
-Υπέρμετρη καταστροφή ερυθροκυττάρων.
-Η κατάχρηση αλκοόλ μπορεί να εμποδίσει την απορρόφηση του Φυλλικού οξέος από τον οργανισμό, με αποτέλεσμα την αναιμία λόγω έλλειψής του.
Ο σίδηρος είναι το στοιχείο από τα ερυθροκύτταρα πάνω στο οποίο δεσμεύεται το οξυγόνο για να μεταφερθεί από τους πνεύμονες προς όλους τους ιστούς του ανθρώπινου σώματος.
Θρεπτικά Συστατικά για τα ερυθροκύτταρα.
Τα κύρια θρεπτικά συστατικά, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, είναι:
-Η βιταμίνη Β12 και
Δευτερεύοντα, αλλά εξίσου σημαντικά συστατικά για υγιή ερυθροκύτταρα είναι:
-Η Βιταμίνη C που βοηθά στην καλύτερη απορρόφηση και αξιοποίηση του σιδήρου από τον οργανισμό.
-Η Βιταμίνη Β6 που ενισχύει το μεταβολισμό πρωτεϊνών και λιπών που χρειάζονται σαν συστατικά του πλάσματος.
-Ο Ψευδάργυρος που βοηθά στην ανάπτυξη των κυττάρων και την επούλωσή τους.
-Το Μαγγάνιο που συμμετέχει μαζί με το σίδηρο στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων.
-Οι Ηλεκτρολύτες-νάτριο, κάλιο, ασβέστιο, που αποτελούν συστατικά του πλάσματος.
Σημαντικό όπως βλέπουμε και ξέρουμε και θέλει την προσοχή και την φροντίδα μας λοιπόν το αίμα μας.
