ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΥΓΕΙΑ
ΜΑΛΒΙΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΑ
Γράφει η ΜΑΛΒΙΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΑ, Βιολόγος – Σύμβουλος Διατροφής, MSc, MBA
Επίκουρο Μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων – Διατροφολόγων
Μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Βιοεπιστημόνων
Μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής/Κλινικής Διατροφής και Μεταβολισμού (ESPEN)
Υπάρχουν χίλιοι δύο λόγοι για να ταξιδέψουμε, να γυρίσουμε όλο τον κόσμο, να δούμε πράγματα, εικόνες, να φάμε, να απολαύσουμε, να ευχαριστηθούμε. Παραβλέποντας τις συνθήκες της εποχής μας που μας έχουν καθηλώσει και περιορίσει τη δυνατότητα του να εκδράμουμε κυρίως στο εξωτερικό, υπάρχει πάντα η κατάλληλη αφορμή να κάνουμε ένα μεγάλο ταξίδι, είτε για τουριστικούς, είτε για επαγγελματικούς, κοινωνικούς, ανθρωπιστικούς λόγους κλπ.
Τα τελευταία χρόνια, με την τεχνολογική ανάπτυξη, εξέλιξη και βελτίωση ασφαλέστερων, ανετότερων, οικονομικότερων και ταχύτερων μέσων μεταφοράς, ο παγκόσμιος αριθμός των ταξιδιωτών διαρκώς αυξάνει – το 2006 ξεπέρασε τα 840.000.000. Συγχρόνως, διογκώνεται ο κίνδυνος έκθεσης των ατόμων σε επισφαλείς για την υγεία τους συνθήκες, ειδικά με τη μετάβαση αυτών σε ανοίκειο περιβάλλον. Οι περισσότεροι από τους κινδύνους του ταξιδιού είναι δυνατόν να ελαχιστοποιηθούν με τη λήψη προληπτικών μέτρων προ, κατά τη διάρκεια και μετά το ταξίδι.
Σε αυτό το πεδίο εφαρμόζεται η Ταξιδιωτική Ιατρική, όπου επιστήμονες του υγειονομικού κλάδου δρουν συμβουλευτικά στον μελλοντικό ταξιδιώτη με στόχο εκείνος να συνειδητοποιήσει τους πιθανούς κινδύνους κατά τη μετάβαση και διαμονή του στον εκάστοτε τόπο προορισμού και να τροποποιήσει τη συμπεριφορά του, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα να νοσήσει.
Εκτός, βέβαια από τις γενικές ιατρικές οδηγίες, τον εμβολιασμό, την προφυλακτική αγωγή και τους κανόνες υγιεινής, ιδιαίτερα αν ο ταξιδιωτικός προορισμός είναι στην Αφρική, στην Νότιο Αμερική ή σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, υπάρχουν συγκεκριμένες διατροφικές οδηγίες για την αποφυγή «τροφιμογενών» και «υδατογενών» νοσημάτων. Τα κυριότερα προληπτικά μέτρα που συνιστούν την ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ είναι τα εξής:
Ως προς τις τροφές, οι ταξιδιώτες θα πρέπει:
– Να πλένουν πάντα τα χέρια τους πριν από κάθε γεύμα και έπειτα από επίσκεψη στην τουαλέτα.
– Να επιλέγουν µε προσοχή τις τροφές και τα ποτά που καταναλώνουν όταν βρίσκονται σε µια ξένη χώρα, τηρώντας αυστηρά τους 3 κανόνες:
*«Βράσε το, μαγείρεψέ το, ξεφλούδισε το ή ξέχνα το» (“boil it, cook it, peel it or forget it”)
*Ασφαλές προς βρώση είναι οτιδήποτε ζεστό, αποξηραμένο ή ξεφλουδισμένο.
*Αποφυγή κρύων, ωμών ή µισοψημένων, µη παστεριωμένων τροφών: Κάθε είδος τροφής και ειδικότερα ωμής, ψάρι, κρέας, ωμά λαχανικά πρέπει να θεωρείται δυνητικά μολυσμένο.
Ως προς τα ποτά, οι ταξιδιώτες θα πρέπει:
– Να χρησιμοποιούν σφραγισμένο και εμφιαλωμένο νερό ή χημικώς επεξεργασμένο, φιλτραρισμένο ή βρασμένο νερό για πόση και για το βούρτσισμα των δοντιών.
Γενικά ασφαλή είναι:
* Το εμφιαλωμένο, σφραγισμένο νερό
* Τα εμφιαλωμένα ή σε μεταλλικά δοχεία ανθρακούχα ποτά
* Τα ζεστά ροφήματα – τσάι ή καφές – από βρασμένο νερό
* Αλκοολούχα ποτά: θα πρέπει να σημειωθεί ότι το αλκοόλ που προστίθεται στα αναψυκτικά δεν τα καθιστά ασφαλή, ειδικά όταν σερβίρονται σε ποτήρια και δεν καταναλώνονται κατευθείαν από το κουτί ή το μπουκάλι.
– Να ζητούν ποτά χωρίς πάγο εκτός και αν ο πάγος προέρχεται από εμφιαλωμένο ή βρασμένο νερό.
– Να γνωρίζουν ότι ο θηλασμός είναι η ασφαλέστερη πηγή τροφής για τα βρέφη. Αν χρησιμοποιείται όμως μπιμπερό θα πρέπει το γάλα να παρασκευάζεται µε βρασμένο νερό και µέσα σε αποστειρωμένα δοχεία.
Τέλος, στο κομμάτι της Ταξιδιωτικής Διατροφής αξίζει να αναφέρουμε τη σημασία των συμπληρωμάτων διατροφής. Λόγω του περιορισμού σε σημαντικές κατηγορίες τροφίμων, οι ταξιδιώτες θα πρέπει ενδεχομένως να υποστηρίζουν τη διατροφή τους με συμπληρώματα βιταμινών από μόνα τους ή συνδυαστικά με την πρόσληψη εξειδικευμένων συμπληρωμάτων διατροφής πχ πρωτεϊνών ή Ω3 λιπαρών οξέων, αρκεί φυσικά να λαμβάνεται πάντα η συμβουλή κάποιου ειδικού σε θέματα διατροφής.
Το ταξίδι είναι πάντα μία ξεχωριστή εμπειρία και για να παραμείνει αξέχαστη και ευχάριστη φροντίζουμε για την ταξιδιωτική μας υγεία.
ΠΗΓΗ: Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) > Γραφείο Ταξιδιωτικής Ιατρικής
International Travel and Health 2008. World Health Organization.
