ΜΑΛΒΙΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΑ
Γράφει η ΜΑΛΒΙΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΑ, Βιολόγος – Σύμβουλος Διατροφής, MSc, MBA.
Μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Βιοεπιστημόνων • Μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων – Διατροφολόγων • Μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής/Κλινικής Διατροφής και Μεταβολισμού (ESPEN) • Μέλος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας • Μέλος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας • Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Έρευνας της Γήρανσης • Μέλος της Εταιρείας Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου για Αγγειακά Νοσήματα • Socio dell’ Associazione Scientifico SLAM Corsi e Formazione
Το σύνδρομο Οστεοσαρκοπενικής Παχυσαρκίας έχει πρόσφατα αναγνωριστεί ως μια παθολογική κατάσταση που περιλαμβάνει:
*οστεοπενία/οστεοπόρωση
**σαρκοπενία και
***παχυσαρκία.
Το σύνδρομο είναι αρκετά επιβλαβές σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας (ακόμα και αν δεν είναι παχύσαρκοι με την αυστηρή έννοια του όρου), λόγω της σχετιζόμενης με την ηλικία ανακατανομής του λίπους και της διήθησής του στα οστά και τους μύες.
*Η μειωμένη οστική μάζα και περεταίρω η οστεοπόρωση και τα κατάγματα των οστών σε ηλικιωμένους αυξάνουν τον κίνδυνο για σαρκοπενία, η οποία οδηγεί σε μειωμένη κινητικότητα, η οποία με τη σειρά της αυξάνει τον κίνδυνο των πτώσεων και των καταγμάτων, δημιουργώντας έτσι ένα φαύλο κύκλο.
**Με τον όρο ‘σαρκοπενία’ αναφερόμαστε στην αρχική χαλάρωση και μετέπειτα απώλεια της μυϊκής μάζας του σώματος και απώλεια της μυϊκής λειτουργίας, που αυξάνει σταδιακά με την αύξηση της ηλικίας. Σχετίζεται με μειωμένη μυϊκή δύναμη, συσταλτικότητα, αντοχή, αιμάτωση, καθώς και μειωμένη ικανότητα μεταβολισμού των αποθηκευμένων ενεργειακών συστατικών του σώματος και ένα γενικά πιο γρήγορο αίσθημα κόπωσης.
Με την ύπαρξη της σαρκοπενίας, είναι πιθανών να προκύψουν παθολογικές καταστάσεις, όπως:
– Ο καρδιακός ρυθμός σε άτομα με σαρκοπενία αυξάνεται δυσανάλογα, ενώ συχνά εμφανίζονται στηθαγχικά ενοχλήματα ύστερα από μέτρια κόπωση.
– Κακή λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος, οδηγώντας σε καταστάσεις όπως η χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια.
– Τα σαρκοπενικά άτομα έχουν μεγάλη τάση για πτώσεις και ατυχήματα και αυτό οφείλεται στις διαταραχές του νευρικού συστήματος τους.
– Παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα οστεοπόρωσης και καταγμάτων, ειδικά οι γυναίκες με σαρκοπενία μετά την εμμηνόπαυση.
– Τα άτομα με σαρκοπενία και ταυτόχρονη παχυσαρκία παρουσιάζουν μεγαλύτερη εκφυλιστική αρθροπάθεια και ισχυρότερους αρθριτικούς πόνους
– Επίπεδα γλυκόζης: Έχει φανεί πως η απώλεια της μυϊκής μάζας που συνοδεύει τη σαρκοπενία οδηγεί σε αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, που ευνοεί την ανάπτυξη μεταβολικού συνδρόμου και παχυσαρκίας. Ειδικά τα παχύσαρκα σαρκοπενικά άτομα κινδυνεύουν σε πολύ μεγάλο βαθμό λόγω της υψηλότερης συχνότητας θανάτου.
***Όσον αφορά στην παχυσαρκία, παίζει διπλό ρόλο: ως ένα βαθμό, προωθεί την ενίσχυση των οστών και των μυών μέσω μηχανικής φόρτωσης. Ταυτόχρονα, όμως, η αυξημένη παχυσαρκία είναι μια πηγή προ-φλεγμονωδών κυτοκινών και άλλων ενδοκρινών παραγόντων που βλάπτουν τα οστά και τους μύες του σώματος.
Γίνεται, λοιπόν, κατανοητό ότι καθώς μεγαλώνουμε σε ηλικία, επιβάλλονται αλλαγές στον τρόπο ζωής που να αποτρέπουν-προλαμβάνουν ή να καθυστερούν την έναρξη της Οστεοσαρκοπενικής Παχυσαρκίας. Και οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνουν πρωτίστως τις διατροφικές συνήθειες και τη φυσική δραστηριότητα.
Η τυπική δυτική διατροφή, η λάθος διατροφική προσέγγιση προωθεί διάφορες χρόνιες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων της Οστεοσαρκοπενικής Παχυσαρκίας, με τη διευκόλυνση μιας προ-φλεγμονώδους κατάστασης, σε μεγάλο βαθμό μέσω της ανισορροπίας στην αναλογία ω-6 / ω-3 λιπαρών οξέων, της χαμηλής συγκέντρωσης σε φυτικές ίνες και της υψηλής κατανάλωσης επεξεργασμένων τροφίμων. Οι διατροφικές τροποποιήσεις για την πρόληψη ή / και την ανακούφιση του συνδρόμου περιλαμβάνουν την επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, ασβεστίου, μαγνησίου και βιταμίνης D και την αύξηση της κατανάλωσης των τροφίμων που περιέχουν ωμέγα-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα και φυτικές ίνες. Ορισμένοι τύποι σωματικής δραστηριότητας – που είναι συχνά μειωμένη έως ανύπαρκτη σε υπέρβαρες / παχύσαρκες γυναίκες και στους ηλικιωμένους – συμβάλλουν στο να διατηρηθεί η οστική και η μυϊκή μάζα (η ελεύθερη λίπους μάζα του σώματος), καθώς και στη μείωση του σωματικού λίπους και στη διήθησή του σε διπλανούς ιστούς και όργανα.
Εν κατακλείδι, ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας που πάσχουν από το σύνδρομο Οστεοσαρκοπενικής Παχυσαρκίας μπορούν να επωφεληθούν από συνδυασμένες προσπάθειες διατροφής – απευθυνόμενοι σε ειδικούς – και σωματικής δραστηριότητας, και οι εν λόγω συστάσεις θα πρέπει να προωθούνται ως τμήματα προγραμμάτων δημόσιας υγείας!
ΠΗΓΕΣ:
– JafariNasabian P, Inglis JE, Kelly OJ, Ilich JZ. Osteosarcopenic obesity in women: impact, prevalence, and management challenges. Int J Womens Health. 2017 Jan 13;9:33-42. Review.
– Verreijen AM, Engberink MF, Memelink RG, van der Plas SE, Visser M, Weijs PJ. Effect of a high protein diet and/or resistance exercise on the preservation of fat free mass during weight loss in overweight and obese older adults: a randomized controlled trial. Nutr J. 2017 Feb 6;16(1):10.
– mednutrition.gr
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ: malvinageorgaka@gmail.com
